Stara metryka może na pierwszy rzut oka wyglądać jak nieczytelna ściana tekstu. Zamiast zaczynać od pełnej transkrypcji, potraktuj ją jako zbiór pytań: kto, kiedy, gdzie i z kim był związany?
1. Ustal, na co patrzysz
Sprawdź opis księgi i nagłówki. Ustal rodzaj zdarzenia oraz język dokumentu. Numer strony, numer aktu i data sporządzenia to różne informacje — zapisuj je osobno.
2. Oddziel druk od pisma ręcznego
W formularzach USC stały druk podpowiada, czego dotyczy wpisane słowo. Najpierw rozpoznaj rubrykę, a potem odczytuj uzupełnienie. Na skanie poniżej widać drukowany formularz i ręcznie dopisane dane.
3. Szukaj powtarzających się liter
Porównuj trudną literę z jej wystąpieniem w innym słowie zapisanym tą samą ręką. Pomocne bywają sąsiednie wpisy. Nie dopasowuj odczytu wyłącznie do nazwiska, którego oczekujesz.
4. Rozdziel datę zdarzenia i datę wpisu
Akt mógł powstać po zdarzeniu. Zapisuj, czego dotyczy każda data; nie przenoś automatycznie daty z nagłówka do pola „data urodzenia”.
5. Zaznacz niepewność
Nieczytelny fragment oznacz znakiem zapytania lub nawiasem, zamiast go zgadywać. Zachowaj transkrypcję oddzielnie od współczesnego objaśnienia.